Opublikowano:

Po unii lubelskiej Polska i…

Po unii lubelskiej Polska i Litwa tworzyły organizm państwowy obejmujący (wraz z Inflantami ok. 800 tys. km2 i zamieszkały przez ok. 8 mln ludności. Pod względem rozmiaru Rzeczpospolita ustępowała w Europie jedynie Rosji i Turcji, a pod względem liczby ludności takim państwom jak Francja, Rzesza Niemiecka, Hiszpania. Przed unią lubelską w Koronie dominowała ludność polska. W 1569r. do Korony wcielono ogromne obszary zasiedlone przez ludność mówiącą językiem ruskim, wyznającą religię prawosławną i kultywującą odrębne obyczaje. Stanowiła ona ok. 20% ludności Rzeczypospolitej. Od drugiej poł. XVI w. szlachta ruska szybko się polonizowała natomiast mieszkańcy wsi i miasteczek zachowali język, wiarę i kulturę przodków. Język ruski, pozostawał językiem urzędowym w Litwie właściwej aż do końca XVI w. Zbiory praw litewskich – statusy litewskie przetłumaczono w początkach XVI w. na język polski i w XVII w. wydawano drukiem już tylko po polsku. Szlachta i magnateria litewska mówiły w końcu XVI w. przeważnie po polsku. Lud natomiast po litewsku. Tym niemniej, szlachta i magnateria żyjące na Litwie uważały się za Litwinów, a nie za Polaków, przyjmując za postawę swej odrębności podział polityczny i tradycję historyczną. Znaczna część mieszkańców Prus Królewskich posługiwała się językiem niemieckim. Szlachta pruska, podobnie jak litewska, uległa szybkiej polonizacji językowej i kulturalnej, ale miasta zachowały swą odrębność do końca istnienia Rzeczypospolitej. Językiem urzędowym pozostawał w nich niemiecki. Także w dużych miastach Rzeczypospolitej – Krakowie, Lwowie, Wilnie i Poznaniu – żyły liczne grupy niemieckojęzycznej ludności, która napłynęła tu w epoce Średniowiecza. Obok Niemców miasta zamieszkiwały inne grupy narodowe, prowadzące handel ze swymi macierzystymi krajami: Włosi, Ormianie, Grecy. Odrębne grupy etniczne i prawne zarazem tworzyli: Żydzi, Tatarzy, Karaimi, Śzkoci i tzw. Olędrzy (osadnicy z Niderlandów). Wymienione grupy tylko częściowo mieściły się w tradycyjnej strukturze stanowej Rzeczypospolitej, w której chłopi to ok. 70%, szlachta ok. 10%, mieszczanie ok. 20%, duchowieństwo 0,5%. W obrębie każdego stanu istniały wielkie dysproporcje majątkowe, przy czym największe charakteryzowały stan szlachecki i duchowieństwo. W porównaniu z innymi krajami Europy rzucał się w oczy wysoki odsetek szlachty w społeczeństwie. Szlachta polska i litewska prowadziła podobny, głównie ziemiański tryb życia. Poprzez wspólne uczestnictwo w instytucjach o randze ogólnopaństwowej, dzięki różnorakim kontaktom o charakterze politycznym, gospodarczym, rodzinnym nastąpiło upodobnienie szlachty z różnych prowincji. Wspólnota położenia prawnego i wspólnota interesów pociągały za sobą unifikację w dziedzinie języka (polonizacja szlachty litewskiej i ruskiej), kultury i w ostatecznym rezultacie również wyznania. Tę wspólnotę już w XVI w. określano mianem narodu szlacheckiego.

#historia #zainteresowania #polska #litwa #gownowpis