Opublikowano:

Słuchając podcastów z Yale o…

Słuchając podcastów z Yale o antycznej Grecji (swoją drogą serdecznie polecam!) naszła mnie pewna myśl.

Dla większość cywilizacji wzór na „wielkość” wygląda następująco. Porządek->Chaos->Porządek (i potęga).

Wszyscy zgodzimy się chyba z tym, że klasyczna Grecja to miejsce narodzin cywilizacji. Nie tylko europejskiej cywilizacji, ale cywilizacji człowieka rozumnego jako takiej. Pierwsza filozofia, pierwsze naukowe, a nie teologiczne podejście do świata, pierwsza prawdziwa matematyka i geometria (działająca na abstrakcjach) ect ect. Grecy nauczyli człowieka jak chodzić wyprostowanym na dwu nogach i używać rozumu.

Ale pierwsza grecka cywilizacja (Mykeńczycy) nie różniła się za bardzo od innych bliskowschodnich i śródziemnomorskich despotii. Potem nastąpiła inwazja Dorów na Achajów i 500 lat wieków ciemnych. Kompletnego upadku, zaniku miast, piśmiennictwa, rozwój piractwa, pogarda dla handlu i tak dalej. Z epoki Porządku przechodzimy w epokę Chaosu. To co natomiast przetrwało to kolektywna pamięć o dawnej świetności. Upamiętniona w legendach i tradycji oralnej, np poprzez Iliadę, Odyseję i resztę tzw Epickiego Cyklu.

W miarę upływu czasu upadli Grecy coraz bardziej próbują ujarzmić chaos swojej rzeczywistości, wrócić do minionych czasów potęgi. Rozdrobione państewka ewolucyjnie próbują przeróżnych sposobów na rozwój aż po wielu nieudanych próbach wypracowują model rządzonych dość liberalnie polis, z silnym naciskiem na handel i edukację. Z wieków ciemnych przechodzimy do okresu klasycznego, a potem hellenistycznego. Grecy nie tylko wracają do świetności swoich przodków, ale przebijają ich pod każdym względem kulturowo rządząc całym znanym sobie światem.

Kilka innych przykładów:

Europa: Rzym (porządek) -> średniowiecze (chaos) -> późne średniowiecze i dalej (porządek i ogromna potęga).

Niemcy: Pierwsze Święte Cesarstwo (porządek) -> późne średniowiecze i dalej (chaos i rozdrobnienie) -> 2 pol XIX wieku (zjednoczenie i ogromna potęga)

Chiny: Dynastia Ming (porządek) -> koniec dynastii Qing, XIX i większość XX wieku (chaos) -> Deng Xiaoping i dalej (porządek i ogromna potęga)

A Wy co o tym myślicie?

#historia #filozofia #neuropa #przemyslenia #antropologia