Opublikowano:

116 lat temu na placu…

116 lat temu na placu Grzybowskim w Warszawie doszło do pierwszego zbrojnego starcia między polskim podziemiem niepodległościowym, a siłami carskimi od powstania styczniowego.

Od października Polska Partia Socjalistyczna organizowała w Warszawie demonstracje antycarskie. PPS domagała się niepodległości, poprawy losu robotników i sprzeciwiała się mobilizacji polskiej ludności na wojnę z Japonią. Demonstracje były brutalnie rozpędzane przez carskie wojsko i żandarmów. Kiedy 28 października wojsko otworzyło ogień do demonstrantów na Lesznie rannych zostało 80 osób. W odpowiedzi na przemoc PPS uznała, że demonstracje muszą być ochraniane i rozpoczęła formowanie własnych bojówek.

Władze carskie wiedziały o planowanej na pl. Grzybowskim demonstracji. Bezskutecznie próbowały zamknąć plac, ale ludzi było zbyt wielu. Koło południa cały plac i sąsiadujące ulice były zapełnione. Kiedy o 13:00 zakończyła się msza i ludzie zaczęli wychodzić z kościoła osiemnastoletni Stefan Okrzeja rozwinął czerwony sztandar z hasłem: „PPS. Precz z wojną i caratem! Niech żyje Wolny Polski Lud!” i zaintonowano “Warszawiankę”.

Carskie siły podjęły próbę rozpędzenia demonstracji, ale kiedy wojsko i policja zaatakowały tłum, bojowcy PPS odpowiedzieli ogniem. W starciach zginęło 6 demonstrantów i podobna liczba policjantów. Po obu stronach byli też ranni.

Wydarzenia na placu Grzybowskim nie miały oczywiście żadnego znaczenia militarnego, ale wyznaczyły nowy kierunek walki i pokazały, że można skutecznie bronić się przed przemocą zaborcy. Już niecały rok później podczas rewolucji 1905 robotnicy i socjaliści udowodnili na dużo większą skalę, że taka walka jest możliwa. Oczywiście narodowcy na czele z Romanem Dmowskim potępili walkę zbrojną i deklarowali wiernopoddańczą lojalność wobec cara. Okrzeja został stracony przez carskie władze niecały rok później na stokach warszawskiej cytadeli.

#polska #historia #razem

pokaż spoiler Uspołecznione z FB https://www.facebook.com/maciejkoniecznyrazem/posts/3414624651953618