Opublikowano:

10 najbardziej…

10 najbardziej kontrowersyjnych wyborów prezydenckich w historii USA

Odcinek VII: Wybory prezydenckie w USA w 1948 roku – Harry S. Truman vs Thomas E. Dewey

W 1948 roku powoli formowała się powojenna rzeczywistość – świat zaczynał być dzielony przez żelazną kurtynę powstałą w wyniku antysowieckiego zwrotu, jakiego po zakończeniu II wojny światowej dokonały Wielka Brytania i Stany Zjednoczone.

Prezydentem USA od kwietnia 1945 roku był demokrata Harry S. Truman, który jako wiceprezydent objął urząd po Franklinie Delano Roosevelcie, zmarłym na początku swojej czwartej kadencji. Truman nie miał problemów ze zdobyciem partyjnej nominacji, jednak prognozy dla urzędującego prezydenta dalekie były od pozytywnych.

W wyniku wewnętrznych sporów, od Partii Demokratycznej odłączyły się dwie frakcje: Partia Demokratyczna Praw Stanowych, zwana potocznie „Dixiecrat”, optująca za segregacją rasową i mająca poparcie głównie na południu kraju, która jako kandydata na prezydenta wyznaczyła gubernatora Karoliny Południowej, Stroma Thurmonda, a także liberalna Partia Progresywna, której kandydatem został Henry A. Wallace – były Sekretarz Rolnictwa (1933 – 1940) i wiceprezydent (1941 – 1945) pod Rooseveltem, a także Sekretarz Handlu (1945 – 1946), zdymisjonowany przez Trumana za krytykę jego antysowieckiej polityki.

Co gorsza dla Trumana, w siłę rosła Partia Republikańska, która w efekcie rosnącej inflacji i niepokojów na rynku pracy, w 1946 roku po raz pierwszy od 14 lat przejęła kontrolę nad obiema izbami Kongresu. Kandydatem GOP w wyborach prezydenckich został gubernator Nowego Jorku, Thomas E. Dewey, który zyskał ogólnonarodową sławę w latach 30., kiedy to jako prokurator doprowadził do skazania grubych ryb gangsterskiego świata, takich jak Lucky Luciano czy Waxey Gordon. Dewey startował już w wyborach prezydenckich w 1944 roku, jednak musiał wówczas uznać wyższość FDR.

Ze względu na sprzyjające sondaże oraz rozpad w obozie demokratów, kampania Deweya była ostrożna i określana przez media wprost jako nudna i mało konkretna: kandydat republikanów wygłaszał okrągłe hasła o bogactwach naturalnych USA i przyszłości, która stoi przed Ameryką otworem.

Truman z kolei postawił wszystko na jedną kartę i rzucił się w wir aktywnej kampanii, podczas której jeździł pociągiem po kraju, wygłaszając niezliczone przemówienia, skupiające się głównie na ataku na bierny, zdominowany przez republikanów kongres.

Ostatni sondaż przedwyborczy Instytutu Gallupa dawał Deweyowi pięcioprocentową przewagę nad Trumanem, w związku z czym ten ostatni w dniu wyborów kładł się spać przekonany o swojej porażce.

Ostateczne wyniki wyborów prezentowały się jednak następująco:

– Harry S. Truman – 49,55% głosów w głosowaniu powszechnym i 303 (z 531 ogółem) głosy elektorskie;
– Thomas E. Dewey – 45,07% głosów w głosowaniu powszechnym i 189 głosów elektorskich;
– Strom Thurmond – 2,41% głosów w głosowaniu powszechnym i 39 głosów elektorskich;
– Henry A. Wallace – 2,37% w głosowaniu powszechnym i 0 głosów elektorskich.

Harry Truman niespodziewanie obronił więc prezydenturę.

O jego zwycięstwie przesądziła agresywna, prowadzona do samego końca kampania w terenie, która zaskarbiła mu głosy związków zawodowych, farmerów, czarnoskórych oraz żydów. Okazało się również, że opublikowany w dniu wyborów sondaż Gallupa został przeprowadzony dwa tygodnie wcześniej, w związku z czym nie odzwierciedlał faktycznych nastrojów panujących w społeczeństwie w dniu elekcji.

Zaskoczenie było tak wielkie, że niektóre media zdążyły przedwcześnie ogłosić zwycięstwo Deweya – wpadkę tę zaliczyła m. in. gazeta „Chicago Tribune”, która – ze względu na panujący strajk drukarzy – wcześniej niż zwykle zamknęła wydanie powyborczego numeru, błędnie obwieszczającego porażkę Trumana.

Świętujący reelekcję prezydent nie omieszkał zrobić sobie zdjęcia z feralnym egzemplarzem – słynna fotografia (widoczna poniżej – Dewey defeats Truman znaczy dosłownie: Dewey pokonuje Trumana) została wykonana na dworcu w St. Louis dwa dni po wyborach, podczas powrotu Trumana z Missouri do Waszyngtonu.

***

Odcinek I: Rok 1800: Jefferson vs Burr
Odcinek II: Rok 1824: Adams vs Jackson
Odcinek III: Rok 1860: Lincoln vs Breckinridge
Odcinek IV: Rok 1876: Hayes vs Tilden
Odcinek V: Rok 1888: Harrison vs Cleveland
Odcinek VI: Rok 1912: Wilson vs Roosevelt

***

#amerykanskiehistorie #historia #usa #ciekawostki #ciekawostkihistoryczne #gruparatowaniapoziomu #wybory